Vermoeidheid

VermoeidheidVermoeidheid een veelvoorkomende zware last. 

Ruim eenderde van de Nederlanders heeft last van vermoeidheidsklachten1 en meer dan tien procent van de gezonde werknemers wordt binnen een jaar langdurig vermoeid2. Daarnaast is vermoeidheid ook geen geïsoleerd probleem. Wie zegt moe te zijn heeft ook vaker een slechte lichamelijke en geestelijke gezondheid. Dit kan zich uiten in gezondheidsklachten en/of een chronische ziekte.

Om goed te functioneren op het werk of in de thuissituatie is een goede energiebalans belangrijk. Toch is deze bij veel mensen verstoord.

Het ontstaan van vermoeidheid:

Om verschillende redenen kan er een vermindering in de fitheid, vitaliteit of energiekheid ontstaan. De leefsituatie, voedings- en bewegingsgewoonten, werktevredenheid, emotionele belasting en conflicten zijn allen factoren die invloed hebben op vermoeidheid.

Het is verstandig eerst in kaart te brengen waar de vermoeidheid voornamelijk mee samenhangt, voordat u begint deze aan te pakken. Een voorbeeld van een verkeerde aanpak kan zijn om bij een langdurig belaste werk- of thuissituatie fanatiek te gaan sporten omdat u denkt dat uw conditie slecht is.

De energiebalans

Het is behulpzaam de klacht vermoeidheid te bestuderen door deze te plaatsen in een meerdimensionale energiebalans. In dit balansmodel kan als eerste gekeken worden of er een evenwicht is tussen uw energiegevers en energienemers.

Vervolgens kunt u uw energiebalans bekijken vanuit de volgende aspecten:

  • Lichaamsbeweging: Hoe is het met uw lichamelijke conditie gesteld? Beweegt u regelmatig? Zeker wanneer het hoofd vermoeid en vol is, dan kan gericht sporten (bewegingstherapie) u meer rust en energie geven. Tevens kan uw lichamelijke conditie en stofwisseling verbeterd worden door regelmatig mild intensief te bewegen. Aan de andere kant kan vermoeidheid een teken zijn van teveel sporten (overtrainingssyndroom). In dat geval is de rust een belangrijk aandachtspunt. 
  • Slaap: Een verstoorde slaap is een 24-uurs probleem. Wanneer u onvoldoende uitrust in de nacht dan heeft dat een grote invloed op uw functioneren en gevoel van vermoeidheid overdag.
  • Pijn: Het hebben van pijnklachten kost veel energie. Door behandeling van specifieke klachten kan de pijn verminderen.
  • De aandacht of focus: Waar de aandacht is daar gaat energie naar toe. Wordt u snel afgeleid? Er zijn meerdere technieken die kunnen helpen de aandacht goed gericht te houden op hetgeen waaraan u energie wilt geven. Aandachtstraining is hier een voorbeeld van. 
  • Ontspanning: Gespannen spieren en een hoge ademhaling kosten meer energie. Ook overmatige stress kan tot vermoeidheid leiden. Besteedt u voldoende aandacht aan ontspanning? Door ontspanningstraining kunt u uw vaardigheid om te ontspannen verbeteren.
  • Emoties: Negatieve emoties, zoals angst, verdriet, onderdrukte frustratie of boosheid kosten bergen energie. Vaak merk ik dat mensen moeite hebben te onderkennen hoeveel energie ze dit kost. Tegelijk bemerk ik dat mensen vaak moeite hebben deze emoties te bespreken en er mede om deze reden lang alleen mee kunnen doorlopen. Daarnaast ligt er een bron van energie in positieve emoties. Emoties zijn te beinvloeden. Dit kan onder andere door cognitief gedragsmatige behandelingen, hartcoherentie training, mindfullness oefeningen of bewegingstherapie.
  • Motivationeel: Doet u wat voor u belangrijk is en waar u goed in bent? Bezig zijn op de gebieden waar u goed in bent, levert vaak energie op, terwijl werken aan iets dat voor u geen waarde heeft vaak energie kost. In gesprek met de psychosomatisch fysiotherapeut kunt u uw waardes verduidelijkt krijgen.
  • Psychosomatische fysiotherapie:

 

Hierboven staan al een aantal specifiek psychosomatisch fysiotherapeutische behandelmogelijkheden die u kunnen helpen om uw vermoeidheid te verminderen en uw energiebalans te herstellen.

Bronnen:
1 : Moeheid: determinanten, beloop en zorg : Cardol M., Bensing J., Verhaak P.,Bakker D. de: NIVEL 2005
2: Fatigue and Psychological Distress in the Working Popultaion: The Role of Work and Lifestyle: Ute Bültmann. Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2002.