Hyperventilatie

HyperventilatieWat is hyperventilatie:

Hyperventilatie is het 'overmatig ventileren'. Dit wil zeggen het teveel ademhalen doordat men meer in- en uitademt dan nodig is of te snel ademhaalt. Hierdoor daalt het koolzuurgehalte in het bloed en ontstaat er een verstoorde balans in bepaalde stoffen die door de ademhaling bepaald worden (de CO2/HCO3- balans). Dit geeft een heel scala aan klachten, wat het hyperventilatiesyndroom wordt genoemd.

Meestal worden in de literatuur zo'n 16 tot 18 klachten genoemd.

Hyperventilatie klachten:

  • Pijn of steken op de borst
  • Duizeligheid
  • Gespannenheid
  • Benauwd gevoel
  • Hartkloppingen
  • Tintelingen, bijvoorbeeld in de vingers of lippen
  • In de war zijn.
  • Opgeblazen gevoel in de buik
  • Koude handen of voeten
  • Waas voor de ogen zien,
  • Stijfheid onder andere rondom de vingers, armen of mond.

Deze klachten kunnen zoveel angst oproepen dat men vanwege spanning meer gaat hyperventileren. Hierdoor kan men in een vicieuze cirkel terecht komen. De hyperventilatie kan dan bijvoorbeeld in een paniekaanval overgaan of angstklachten geven. Hyperventilatie en angststoornissen gaan vaak samen. 

Hyperventilatie en disfunctionele ademhaling:

De klachten bij hyperventilatie komen ook veelvuldig voor zonder dat er sprake is van een ‘hyperventilatie aanval’. Er is vaak meer sprake van een aantal vage lichamelijk klachten, zoals vermoeidheid, een zwaar hoofd en een beetje een benauwd gevoel, met veel regelmatig gapen. De klachten worden dan niet snel getypeerd als hyperventilatie syndroom. Vaak blijft het dan bij mensen onontdekt dat ze eigenlijk last hebben van een disfunctionele ademhaling. Dit wil zeggen een ademhaling die meer of minder is dan nodig voor de activiteiten die men uitvoert. Ook een disfunctionele ademhaling is een onderdeel van hyperventilatie.

In de praktijk merk ik regelmatig dat de aanwezigheid van hyperventilatieklachten, zonder dat men zelf bewust is van een disfunctioneeel adempatroon, tot verwarring en bezorgdheid kan leiden. Men voelt de klachten, terwijl men niet snapt waar ze vandaan komen. Wanneer een relatie tussen het adempatroon en klachten duidelijk wordt, dan kan dat soms al voor een geruststelling zorgen. 

Psychosomatische fysiotherapie:

In de praktijk van de psychosomatische fysiotherapie maak ik vaak gebruik van adem- en ontspanningstraining (volgens de methode van Dixhoorn). Dit helpt cliënten te leren ‘als vanzelf’, rustig en functioneel te ademen. Het geleerde vertrouwen in de natuurlijke ontspannen ademhaling kan helpen om een hoge en snelle ademhaling weer los te laten.

Daarnaast zijn er meerdere behandelmogelijkheden om spanningsklachten die vaak samengaan met hyperventilatie te verminderen en een omgang met stress/spanningen te optimaliseren.